Diễn đàn sinh viên Ngoinhachung.Net

 Quên mật khẩu
 Đăng ký

Vấn đề phân định biển trong luật quốc tế hiện đại

[Lấy địa chỉ]
GSPL-2008 Đăng lúc 11-9-2011 19:13:10


VẤN ĐỀ PHÂN ĐỊNH BIỂN TRONG LUẬT QUỐC TẾ HIỆN ĐẠI

Phân định biển và quá trình hoạch định đường ranh giới giữa hai hay nhiều quốc gia có các vùng biển tiếp giáp hoặc đối diện nhau cũng như việc xác định ranh giới phía ngoài của vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa (tiếp giáp với biển cả hoặc đáy biển ­ di sản chung của loài người) luôn là vấn đề trung tâm của Luật biển quốc tế hiện đại. Sau khi Công ước Luật biển năm 1982 được ban hành, vấn đề phân định biển càng trở nên bức thiết, bởi nó liên quan đến chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán và các lợi ích kinh tế, an ninh, quốc phòng của các quốc gia cũng như quyền tự do biển cả của cộng đồng quốc tế.


1. Các nguyên tắc phân định biển

Phân định biển là một hành vi mang tính quốc tế, vì vậy cần có sự thừa nhận của cộng đồng quốc tế. Do đó, việc phân định phải được thực hiện dựa trên những nguyên tắc của pháp luật quốc tế. Theo quy định của Công ước Luật biển năm 1982 (các Điều 15, Điều74, Điều 83) và tham khảo các phán quyết của Toà án công lý quốc tế liên quan vấn đề phân định có thể thấy nổi lên hai nguyên tắc cơ bản về phân định biển là: Nguyên tắc thỏa thuận và Nguyên tắc công bằng.

1.1. Nguyên tắc thỏa thuận

Phân định biển là vấn đề rất phức tạp, liên quan đến việc xác định giới hạn thụ đắc các vùng biển trên cơ sở pháp luật quốc tế của ít nhất là hai quốc gia. Vì vậy, các quốc gia có liên quan cần thông qua đàm phán, thương lượng để thoả thuận các phương pháp và tiêu chuẩn phân định. Công ước Luật biển 1982 khi quy định về phân định các vùng biển giữa các quốc gia có bờ biển đối diện hay tiếp giáp tại các Điều 15, 74, 83, đều đưa nguyên tắc thoả thuận lên hàng đầu.

Các phán quyết của Toà án Công lý quốc tế ghi nhận nguyên tắc thoả thuận như "Sự phân định này phải được mưu cầu và thực hiện qua một thoả thuận tiếp theo một cuộc đàm phán thiện chí với ý định thực tế đạt tới kết quả tích cực"
[7, tr.293 - 294], "Các bên phải tiến hành đàm phán nhằm đi đến một thoả thuận chứ không phải đơn thuần tiến hành một cuộc đàm phán hình thức, [...]; các bên có nghĩa vụ xử sự sao cho đàm phán có ý nghĩa, đó không phải là trường hợp một khi một trong các bên khăng khăng giữ lập trường riêng của mình mà không trù liệu một sự điều chỉnh nào cả" [6, tr.85].

Để đạt đến kết quả, các bên trong quá trình đàm phán có thể nêu lên các yếu tố và hoàn cảnh cụ thể để củng cố lập luận của mình. Tuy nhiên, cần phải dựa trên nguyên tắc công bằng, hợp lý, hợp tình và có chú ý đến tất cả mọi hoàn cảnh thích đáng, có tính đến tầm quan trọng của các lợi ích có liên quan đối với các bên tranh chấp và với cộng đồng quốc tế.


1.2. Nguyên tắc công bằng
Công ước Luật biển năm 1982 đã quy định thoả thuận giữa các quốc gia liên quan trong một vụ phân định biển phải đi đến một giải pháp công bằng (Điều 15, Điều 59, Điều 74 và Điều 83). Tuy nhiên, phương pháp phân định nào có thể cho giải pháp công bằng thì Công ước Luật biển 1982 lại không quy định rõ ràng.

Công ước Giơnevơ năm 1958 về Thềm lục địa nêu ra phương thức đường cách đều đường trung tuyến như một phương thức đảm bảo tính công bằng trong phân định thềm lục địa (trừ trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt)
[1, Điều 6].

Song, trong các phán quyết của Toà án quốc tế (phán quyết
vụ Thềm lục địa biển Bắc năm 1969, phán quyết vụ Pháp -­ Anh về phân định thềm lục địa biển iroise năm 1977), Toà đã thẳng thừng bác bỏ tính ưu tiên của đường cách đều trong phân định biển. Toà án quốc tế cho rằng "áp dụng phương pháp phân định dựa vào tính cách đều không phải là bắt buộc giữa các bên" và đó chỉ là một phương pháp trong số những phương pháp mang tính kỹ thuật để phân định. Bên cạnh đó, Toà án còn chỉ ra một số trường hợp riêng biệt mà khi áp dụng đường cách đều sẽ chẳng thể dẫn đến giải pháp công bằng như: sự lồi lõm của bờ biển, sự hiện diện của đảo, bờ biển vuông góc hay sự tồn tại của các luồng hàng hải, v.v..

Thông qua phán quyết vụ
Thềm lục địa biển Bắc, sự kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền ra biển được thừa nhận như một phương pháp phân định thềm lục địa cho kết quả công bằng.

Để đạt được một giải pháp công bằng ít nhất cần thoả mãn hai yếu tố: thứ nhất là sự kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, thứ hai là không gây chồng lấn sang phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền của quốc gia khác. Như vậy, cần xác định rõ: đâu là sự kéo dài tự nhiên của đất liền ra biển và đâu là điểm kết thúc của phần kéo dài tự nhiên lục địa (ranh giới thềm lục địa của quốc gia ven biển). Đây là phương pháp phân định hoàn toàn mang tính kỹ thuật.


Tuy nhiên, Điều 76 của Công ước năm 1982 của Liên hợp quốc về Luật biển lại thừa nhận thềm lục địa không chỉ có danh nghĩa sự kéo dài tự nhiên mà còn có danh nghĩa pháp lý. Danh nghĩa pháp lý cho phep thềm lục địa của quốc gia ven biển kéo dài ra tới 200 hải lý không phụ thuộc vào yếu tố cấu tạo tự nhiên của đáy biển và lòng đất dưới đáy biển. Khoảng cách trở thành yếu tố cơ bản để phân định pháp lý thềm lục địa.


Qua thực tiễn xét xử của Toà án quốc tế, một số nguyên tắc công bằng và tiêu chuẩn công bằng đã ra đời. Đã có tới 5 tiêu chuẩn công bằng được Tòa án công lý quốc tế đưa ra năm 1984 trong vụ vịnh Maine
(1). Một năm sau đó, Toà lại đưa ra 5 nguyên tắc công bằng trong vụ thềm lục địa Libi - Malta năm 1984 (2). Tuy vậy, Toà lại chưa kết luận được đâu là nguyên tắc và tiêu chuẩn công bằng trong lĩnh vực phân định. Thật là không hợp lý nếu áp dụng các nguyên tắc và quy tắc công bằng trong phân định biển vào các vụ việc mà không x t đến tính đặc thù của vụ việc đó. Mỗi một khu vực phân định lại có hoàn cảnh hữu quan đặc thù đòi hỏi một giải pháp đặc thù. Để đạt được một giải pháp công bằng cần phải xem xét mỗi trường hợp phân định như một unicum [4] (đặc thù).

Vì vậy, trong lĩnh vực phân định biển, giải pháp công bằng cần được hiểu một cách đơn giản không phải là sự cân bằng, là sự chia đôi mà là sự xem xét và đặt lên bàn cân tất cả các hoàn cảnh hữu quan để tìm ra được một giải pháp mà các bên có thể chấp nhận, các bên có thể coi kết quả mà nó mang lại là công bằng
[3, tr.277].

Nhìn chung, qua các phán quyết của Toà án quốc tế, bản án Trọng tài quốc tế, các thoả thuận phân định giữa các quốc gia, có thể thấy phần lớn các trường hợp phân định biển giữa hai quốc gia có bờ biển đối diện hay tiếp giáp nhau được tiến hành theo một số phương pháp cơ bản sau để đạt được kết quả công bằng:


Phương pháp đường trung tuyến:

"...Có lẽ nói một cách chính xác không có một phương pháp phân định nào lại kết hợp nhiều thế mạnh tiện lợi và chắc chắn trong áp dụng đến như vậy" [5, Khoản 22, 23]. Xuất phát từ danh nghĩa khoảng cách, đường cách đều là phương pháp tự nhiên nhất bởi ngay từ đầu nó đã cho phép một sự phân chia ngang bằng. Các quốc gia thường sử dụng phương pháp này để tạo ra những con đường tạm thời để đàm phán.

Phương pháp đường trung tuyến có điều chỉnh:

Đây là phương pháp trung tuyến có tính đến các hoàn cảnh đặc thù của khu vực biển phân định. Phương pháp này giảm bớt tính không công bằng do việc áp dụng phương pháp trung tuyến đơn thuần mang tính kỹ thuật ở các khu vực phân định có các hoàn cảnh đặc biệt, nhất là về mặt địa lý.

Giải pháp tạm thời
[2, Điều 74, 83 khoản 3]: Công ước Luật biển năm 1982 đã không nói rõ các loại dàn xếp tạm thời nào. Tuy nhiên, qua thực tiễn phân định biển quốc tế cho thấy, việc thành lập các vùng thăm dò khai thác chung (Joint Development) là phổ biển hơn cả. Có thể tìm thấy các mô hình về dàn xếp tạm thời trong một số trường hợp như: Thoả thuận 22/2/1958 giữa Bahrain và Arập Xêut; Thoả thuận Pháp - Tây Ban Nha 29/1/1974, Thoả thuận Malaysia và Thái Lan trong Vịnh Thái Lan 21/2/1979... Việt Nam cũng đã có hai Điều ước quốc tế về khai thác chung, đó là Thoả thuận về khai thác chung vùng chồng lấn trong Vịnh Thái Lan giữa Việt Nam và Malaysia ngày 5/6/1992 (Việt Nam và Malaysia đã ký kết thoả thuận thương mại giữa Petrovietnam và Petronas ngày 9/7/1992 triển khai công việc thăm dò và khai thác chung trong vùng chồng lấn giữa hai nước) và Hiệp định hợp tác nghề cá Vịnh Bắc Bộ Việt Nam - Trung Quốc ngày 25/12/2000.

Các phương pháp khác:
  • Phương pháp phần kéo dài tự nhiên của biên giới trên bộ (đến nay mới chỉ có 3 trường hợp thoả thuận phân định có áp dụng phương pháp này là Thoả thuận 21/6/1972 giữa Brazil và Uruguay; Thoả thuận 4/6/1974 giữa Gambia và Sênêgan; Thoả thuận 23/8/1975 giữa Colombia và Ecuador);
  • Phương pháp đường vuông góc đối với hướng đi chung của bờ biển (phân định thềm lục địa giữa Guinea và Guiné-Bissau);
  • Phương pháp đường kinh tuyến và vĩ tuyến (Tuyên bố Santiago ngày 18/8/1952 giữa Chilê, Pêru và Ecuador; Hiệp định 23/8/1975 giữa Colombia và Pêru; Hiệp định 17/6/1980 giữa Pháp và Venezuela...)

Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng của nó, các quốc gia khi giải quyết việc phân định biển có thể lựa chọn cho mình giải pháp tối ưu dựa trên hoàn cảnh riêng biệt của từng vụ việc.



Góp chút gió cho thành bão
Bạn phải đăng nhập mới được đăng bài Đăng nhập | Đăng ký


Diễn đàn chia sẻ thông tin cộng đồng, tài liệu chuyên ngành, kỹ năng mềm dành cho sinh viên Việt Nam Trao đổi: du lịch, tour du lich, dù lệch tâm, Du lịch Đà Nẵng, du lich nuoc ngoai, can ho One Verandah, trầm quảng nam, Tài Liệu, Luận Văn, Ebook miễn phí, Thư viện giáo án, ban backlink 2018, xì gà cuba, m88, https://chungcumydinhpearl.com.vn/, phụ kiện xì gà, bi quyet lam dep, đèn led thanh, đèn led âm đất, đèn led pha, Du lịch côn đảo
TD: ,

Lưu trữ|Phiên bản Mobile|Diễn đàn sinh viên Ngoinhachung.Net © 2006-2016
Đang chờ Bộ Thông Tin & Truyền Thông cấp phép theo Nghị định 97/2008/NĐ-CP
Diễn đàn chia sẻ thông tin cộng đồng, tài liệu chuyên ngành, kỹ năng mềm dành cho sinh viên Việt Nam
Chúng tôi sẽ không chịu bất kỳ trách nhiệm pháp lý nào đối với hoạt động của Thành viên.
Liên hệ: 0945.434.344 - (Toàn) - Email: wil8x@yahoo.com -
Check Google Page Rank - DMCA.com

GMT+7, 18-8-2019 22:16 , Processed in 0.141844 second(s), 23 queries , Gzip On.

N2C sử dụng mã nguồn Discuz!

Bản quyền mã nguồn thuộc về Comsenz Inc.
Thông tin quảng cáo trên Ngoinhachung.net

Lên trên